Πολύποδες και καρκίνος παχέος εντέρου
Ακόμη και σήμερα ο καρκίνος του παχέος εντέρου παραμένει ένα συχνός καρκίνος, όντας ο 3ος συχνότερος σε άντρες και γυναίκες. Από τη στιγμή που θα διαγνωστεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου ακολουθεί μία σειρά εξετάσεων (αιματολογικών και απεικονιστικών) και εν συνεχεία η θεραπεία, η οποία περιλαμβάνει σίγουρα το χειρουργείο και πιθανά και χημειοθεραπείες. Όμως ο στόχος της σύγχρονης ιατρικής είναι να μην φτάνουμε σε αυτό το σημείο και να αποφεύγουμε όλες αυτές τις επώδυνες σωματικά και ψυχικά διαδικασίες. Η τρέχουσα γνώση μας δείχνει ότι πριν δημιουργηθεί ένας καρκίνος, προηγείται η ανάπτυξη των πολυπόδων. Συνήθως απαιτούνται αρκετά χρόνια μεταξύ της εμφάνισης ενός πολύποδα και της εξέλιξης του τελικά σε καρκίνο. Αυτό το χρονικό διάστημα μας δίνει το περιθώριο να προλάβουμε την εξέλιξη της νόσου. Και η πρόληψη αυτή,είναι η κολονοσκόπηση, κατά την οποία είναι δυνατή τόσο η διάγνωση του πολύποδα όσο και η αφαίρεσή του (πολυποδεκτομή). Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν αρκετά είδη πολυπόδων. Κάποιοι είναι εντελώς αθώοι και δεν μπορούν να εξελιχθούν σε κακοήθεια (π.χ. υπερπλαστικοί πολύποδες), ενώ κάποιοι άλλοι έχουν δυναμικό εξέλιξης σε κακοήθεια (αδενωματώδεις πολύποδες). Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποιός πολύποδας (από αυτούς που έχουν δυναμικό εξέλιξης σε κακοήθεια) θα εξελιχθεί τελικά σε κακοήθεια και ως εκ τούτου αφαιρούμε όλους τους πολύποδες που ανευρίσκονται κατά την ενδοσκόπηση.Μετά την αφαίρεση κάθε πολύποδας αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση και αναλόγως με το αποτέλεσμα καθορίζεται και το διάστημα επανελέγχου. Το συνηθέστερο είναι να χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης μετά από 3 έτη. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι με την ενδοσκόπηση και την πολυποδεκτομή μπορούν να αφαιρεθούν ακόμα και αρχόμενοι καρκίνοι παχέος εντέρου, γεγονός που εξασφαλίζει την αποφυγή ενός χειρουργείου. Συμπερασματικά η κολονοσκόπηση αποτελεί σήμερα το καλύτερο διαθέσιμο μέσο για την έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη και ενίοτε θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Πότε πρέπει να κάνω την 1η μου κολονοσκόπηση?
Όλοι μας, ανεξαρτήτως συμπτωμάτων, πρέπει να κάνουμε την πρώτη μας κολονοσκόπηση στην ηλικία των 50 ετών. Εξαίρεση αποτελούν οι συγγενείς ασθενών με καρκίνο παχέος εντέρου, οι οποίοι πρέπει να κάνουν την πρώτη τους κολονοσκόπηση 10 χρόνια νωρίτερα από την ηλικία που εμφάνισε την κακοήθεια ο συγγενής τους. Δηλαδή, αν πχ ο πατέρας μου εμφάνισε καρκίνο παχέος εντέρου σε ηλικία 54 ετών, τότε εγώ πρέπει να κάνω την πρώτη μου κολονοσκόπηση όταν θα γίνω 44 ετών. Φυσικά, αν ο συγγενής μας εμφάνισε τον καρκίνο σε ηλικία μεγαλύτερη των 60ετών, τότε ισχύει το ηλικιακό όριο των 50 ετών. Πχ αν ο πατέρας μου εμφάνισε καρκίνο παχέος εντέρου στα 65 του έτη, τότε εγώ πρέπει να κάνω κολονοσκόπηση όταν γίνω 50 ετών.
Έχει αποτέλεσμα η κολονοσκόπηση ως πρόληψη?
Με βάση τα σύγχρονα δεδομένα η κολονοσκόπηση έχει αποτέλεσμα, καθώς επιτυγχάνεται η μείωση του καρκίνου του παχέος εντέρου στις ηλικίες άνω των 50 ετών. Θεωρητικά αν επιτύχουμε την ευρεία χρήση της κολονοσκόπησης ως πρόληψη θα καταφέρουμε την ραγδαία μείωση (έως σχεδόν εξάλειψη) του καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτό που αποτελεί ανησυχητικό σημείο είναι η αύξηση των περιστατικών καρκίνου παχέος εντέρου στις νεότερες ηλικιακές ομάδες. Αυτό έχει οδηγήσει σε αλλαγή της τακτικής σε κάποιες χώρες (όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής), ελαττώνοντας το ηλικιακό όριο για την 1η κολονοσκόπηση στα 45 έτη.